Menu Close

Stier Herman krijgt concurrentie van geit

EEN VROLIJKE geit springt ogenschijnlijk moeiteloos door een dikke muur, terwijl de brokstukken door de lucht vliegen – de tekening zou een nieuwe Disney-film kunnen aanprijzen. In werkelijkheid siert hij een advertentie voor de Amerikaanse firma Genzyme, die hoogwaardige farmaceutische eiwitten wil produceren door geiten genetisch te manipuleren. Met de pagina-grote advertentie in het wetenschappelijke tijdschrfit Science suggereren de Amerikanen een fikse voorsprong te hebben op de concurrentie – waaronder het Nederlandse bedrijf Gene Pharming, dat nog steeds wacht op de eerste melk-producerende genetisch gemanipuleerde koe.

Een ‘doorbraak in de ontwikkeling en produktie van transgene eiwitten’, noemen de Amerikanen hun aanbieding. Voordelen voor de klant: er is geen eigen onderzoek meer nodig, de produktiekosten van de eiwitten liggen laag en kleine hoeveelheden eiwit voor onderzoek kunnen snel geleverd worden.

Dat het Leidse bedrijf Gene Pharming niet het enige is dat eiwitten wil produceren via de melk van genetisch gemanipuleerde dieren, was geen geheim. In Schotland slaagden onderzoekers van Pharmaceutical Proteins Limited er al in om ruim één gram van het menselijke eiwit alfatrypsine te winnen uit één liter schapemelk. Die hoeveelheid is nog niet rendabel, en wat dat betreft zijn de vooruitzichten voor de Amerikaanse geiten vergelijkbaar: ook Genzyme komt niet veel verder dan een gram per liter geitemelk.

Dat neemt niet weg dat Genzyme nu al zelfverzekerd de markt betreedt – wellicht om investeerders al in een vroeg stadium aan zich te binden. Zij zeggen er inmiddels in geslaagd te zijn ruim tien verschillende genen in te bouwen in zowel muizen, konijnen als geiten, waaronder het gen voor de menselijke bloedstollingsfactor IX. Bovendien beweert het bedrijf te hebben aangetoond dat de extra erfelijke informatie van generatie op generatie behouden blijft.

In Leiden zegt men niet erg door de stap van de Amerikaanse collega’s te worden verontrust. De Amerikanen hebben ‘een lichte technologische voorsprong,’ beaamt een woordvoerder van Gene Pharming, maar die is vooral ontstaan doordat in Nederland een jaar vertraging is opgelopen door ethische goedkeuringsprocedures. “Dat komt in Amerika allemaal nog. En hoe langer je de mensen niet informeert over watje doet, hoe groter de weerstand zal zijn,” aldus de woordvoerder. Ook in Europa is Nederland overigens het enige land dat al een maatschappelijk debat over het inbouwen van genen in landbouwhuisdieren achter de rug heeft. Dat maakt ons land tot een aantrekkelijke lokatie voor zulk onderzoek – er is dan ook al contact geweest met Zwitserse onderzoekers die overwegen een eigen bedrijf in Nederland te starten, aldus de woordvoerder.

Gene Pharming heeft er alle vertrouwen in de concurrentieslag de komende jaren te kunnen winnen. “Zet u nu eens een schaap, een geit en een koe naast elkaar, en vraag aan investeerders in welke melkproducent zij het meeste vertrouwen hebben.” Gene Pharming, dat naast het lopende experiment met menselijk lactoferrine ook werkt aan het eiwit collageen, zegt inmiddels te praten met een ‘geruststellend aantal’ belangstellenden voor andere projecten.

Het bedrijf had de afgelopen weken reden tot enige feestvreugde: met zaad van Herman zijn dertien kalfjes geboren, zij het één dood, wegens een stuitligging. Van de acht kalfjes die nader zijn onderzocht, bezitten er vier het menselijke gen voor lactoferrine. Daaronder is, verzekert de woordvoerder, ten minste één vrouwtje, dat over een paar jaar melk kan gaan geven.

Related Posts