Menu Close

SRL even gevaarlijk als pindakaas, maar minder lekker

AMSTERDAM – In de modernistische gangen van het Amsterdamse gerechtshof leken gistermiddag de middeleeuwen even teruggekeerd. Voor de rechter stonden de Vereniging tegen de Kwakzalverij en de VSM. De laatste is naar eigen zeggen fabrikant van homeopathische middelen, maar in de ogen van de vereniging weinig meer dan een kwakzalver in managerskostuum. In kort geding poogde de fabrikant de vereniging tot zwijgen te brengen.

Aanleiding voor het geding waren uitspraken van bestuursleden van de vereniging over het meest succesvolle produkt van de Alkmaarse fabrikant: SRL-gelei, ook wel verkocht onder de naam Spiroflor. Van dit ‘wrijf- en smeermiddel’, in te zetten tegen een scala aan pijnen in spieren en gewrichten, verkoopt VSM jaarlijks vele honderdduizenden tubes à vijftien gulden. Het ‘vlaggeschip’ van het bedrijf, noemde de advocaat de zalf, goed voor bijna een kwart van de jaarlijkse omzet van meer dan veertig miljoen gulden.

VSM is niet de enige: concurrent Biohorma (‘dr Vogel’) heeft een eigen variant bij de drogist achter de toonbank staan. Zelfs Sterling Health, maker van het aloude Midalgan, zag zich genoodzaakt met een ‘koele’, homeopathische variant van de spierpijnbestrijder te komen.

De Vereniging tegen de Kwakzalverij is dit succes een doorn in het oog. Enerzijds omdat nog nimmer wetenschappelijk is aangetoond dat SRL-gelei of zijn evenknieën meer doen dan een nepmiddel, maar meer nog omdat al deze middelen extracten bevatten van de smeerwortel, Symphytum, een plant die in niet ongevaarlijke concentraties kankerverwekkende stoffen bevat.

In een programma van RTL5 en een brief in het Pharmaceutisch Weekblad memoreerde secretaris H. de Vries van de vereniging – zelf apotheker – deze kankerverwekkende eigenschap. Hij zei erbij dat middelen als SRL-gelei daarom ‘dubieus’ zijn en dat ze eigenlijk door de overheid ‘geëlimineerd’ moeten worden.

Volgens VSM daalde na deze uitlatingen de omzet scherp – de bestellijst telde in januari twintigduizend tubes minder dan in december, ook al probeerde de fabrikant de afnemers schriftelijk gerust te stellen. Apothekers wachtten met nieuwe bestellingen op nadere berichten, ongeruste klanten belden de servicelijn en eisten hun geld terug.

Kranteberichten over een eis tot schadevergoeding bij de Vereniging tegen de Kwakzalverij maakten de situatie voor VSM nog erger: bestuursleden van de vereniging kregen de kans hun gewraakte uitspraken uitgebreid te herhalen.

Voor de rechter eiste VSM gisteren dan ook niet alleen vijftigduizend gulden voorschot op een schadevergoeding, ook moesten de negatieve uitlatingen over SRL-gelei via een rectificatie worden teruggetrokken. Bovendien zou de vereniging niet meer mogen zeggen dat homeopathische produkten ‘onwerkzaam’, verkeerd’, ‘dubieus’ of ‘volstrekt nutteloos’ zijn, op straffe van hoge dwangsommen.

Rechter mr U. Bentinck, die zich voor de gelegenheid uitgebreid had verdiept in de materie, leek niet erg overtuigd van de onrechtmatigheid van de uitspraken van de vereniging. Hij tartte de advocaat van VSM om citaten over te leggen waarin de vereniging niet zozeer de symphytum-component, als wel SRL-gelei als produkt ‘kankerverwekkend’ had genoemd.

De Vereniging tegen de Kwakzalverij verschool zich echter niet achter juridische vondsten. VU-farmacoloog prof. dr H. Timmerman, bestuurslid van de vereniging, legde de rechter uit dat er theoretisch geen ‘grenswaarde’ bestaat voor een kankerverwekkende stof. Hij erkende dat de concentratie in SRL-gelei, bij normaal gebruik, gangbare normen niet te boven gaat: de kans dat iemand door gebruik van dit produkt kanker krijgt, is kleiner dan één op een miljoen.

De Vereniging tegen de Kwakzalverij vindt dat echter nog te groot, wanneer er niet een bewezen nut tegenover staat. De vergelijking met pindakaas, waarin zich ook kleine hoeveelheden kankerverwekkende stoffen kunnen bevinden, drong zich in de rechtszaal op. Maar van pindakaas, aldus Timmerman, kan tenminste nog worden gezegd dat het lekker is. Uitspraak 23 maart.

Related Posts