Menu Close

VS nog zonder nationaal slavernij-monument

Terwijl Nederland zich voorbereidde op de onthulling van een nationaal slavernij-monument in Amsterdam, werd aan de overzijde van de oceaan een vergelijkbaar gedenkteken ingewijd: in de haven van Annapolis, een stadje 50 kilometer verwijderd van Washington, onthulde gouverneur Parris Glendening van de staat Maryland een monument ter nagedachtenis van Kunta Kinte — de man uit Gambia die, dankzij het boek Roots en de gelijknamige tv-serie, uitgroeide tot een van de beroemdste slaven ter wereld.

Het monument op de kade bestaat uit een beeldengroep en een groot marmeren kompas. Het wil, aldus de stichting die het initiatief nam, bevorderen dat álle Amerikanen stilstaan bij hun etnische wortels. Het versteende tafereel toont hoe de schrijver van Roots, de in 1992 overleden Alex Haley, drie kinderen vertelt hoe zijn voorvader door een slavenschip in Annapolis werd afgeleverd.

In Roots volgde Haley, geprikkeld door de verhalen die in zijn familie waren doorverteld, het spoor terug naar de dag waarop Kunta Kinte in 1767 aan Amerikaanse wal kwam. Niet in ‘Napolis’, zoals de overlevering het had gewild, maar in Annapolis, waar, zoals de rederij in een plaatselijke advertentie meldde, kapitein Davies met zijn schip Lord Ligonier op 29 september een ‘lading prima gezonde slaven had geïmporteerd’, afkomstig van de Gambia-rivier.

De bouw van het gedenkteken voor Kunta Kinte duurde twintig jaar, gedurende welke tal van tegenslagen werden overwonnen. Een voorlopige plaquette werd in 1981, twee dagen na zijn onthulling, gestolen door dieven die verantwoordelijkheid eisten namens de Ku Klux Klan.

De beeldengroep in Annapolis behoort voorlopig tot de belangrijkste monumenten voor het Amerikaanse slavernijverleden. Plannen voor grotere gedenktekens zijn er onder meer in de havens van Savannah (Georgia) en Boston. In de Atlantische Oceaan, 427 kilometer ten oosten van New York, werd drie jaar geleden een monument afgezonken ter nagedachtenis van duizenden slaven die ooit op een apart kerkhof van Manhattan lagen begraven. (Volgens de initiatiefnemers bebouwden Nederlandse kolonisten het kerkhof zonder de botten te ruimen.)

Pogingen om in de hoofdstad Washington een nationaal Noord-Amerikaans Slavernijmonument op te richten, lopen tot nu toe op weinig uit. Zelfs de zwarte gemeenschap in de VS loopt niet massaal warm voor het monument, uit angst dat een gedenkteken de kans op eventuele ‘herstelbetalingen’ definitief tot nul zou reduceren.

Related Posts