Menu Close

Pokkenvaccinatie VS loopt vast in de modder

WASHINGTON — Een half miljoen Amerikaanse burgers had vandaag moeten zijn ingeënt tegen de pokken. Dat, althans, was het plan dat president Bush eind vorig jaar ontvouwde om zijn land voor te bereiden op een terroristische aanval met pokken. Maar inmiddels is duidelijk dat het ambitieuze plan in de modder dreigt vast te lopen; minder dan 30 duizend gezondheidswerkers hebben zich tot nu toe vrijwillig laten vaccineren — oftewel ongeveer zes procent van wat volgens het schema de bedoeling was.

De oorzaak: twijfels over de kans op een aanval met pokken, bezorgdheid over ernstige en soms dodelijke bijwerkingen en het ontbreken van financiële compensatie voor de vrijwilligers die onverhoopt door zulke bijwerkingen worden getroffen.

Over het vaccinatieplan van de regering-Bush is vorig jaar lang gesteggeld, volgens de geruchten tot op het allerhoogste niveau: de belangrijkste voorstander, vice-president Cheney, verdiepte zich persoonlijk in de gevaren van een biologische aanval, en zou het liefst elke Amerikaan van het koepokvaccin voorzien. De meeste deskundigen verzetten zich echter tegen grootschalige vaccinatie. Zij rekenden voor dat bijwerkingen van het vaccin tientallen, misschien zelfs honderden Amerikanen het leven zou kosten. Nog meer zouden levenslang invalide blijven.

Het compromis werd een vaccinatiecampagne in drie fasen. In de eerste fase, liefst vóór de aanval op Irak afgerond, zouden een half miljoen gezondheidswerkers, politie- en brandweermannen worden gevaccineerd, opdat ze bij een aanval direct aan het werk kunnen gaan. In de tweede fase, die nu ongeveer had moeten beginnen, zou de kring worden uitgebreid tot tien miljoen Amerikanen, inclusief alle ziekenhuispersoneel. In de derde en laatste fase zou elke Amerikaanse burger toegang tot het vaccin moeten krijgen, zij het dat de regering hun vaccinatie niet aanmoedigde.

Vanaf het begin lag het plan onder vuur. Ziekenhuizen in het land toonden zich sceptisch over de kans op een aanval met pokken, en vroegen zich af of die geringe kans opwoog tegen de zekerheid van zware bijwerkingen. Een groot aantal ziekenhuizen weigerde medewerking.

Wat voor de meeste gezondheidswerkers, aangevuurd door hun vakbonden, echter de deur dicht deed, was de weigering van de regering-Bush om slachtoffers van bijwerkingen financieel bij te staan. Gemiste werkdagen, gebruikelijk in de dagen na vaccinatie, zouden gewoon op het loon worden ingehouden. Ook bij blijvende invaliditeit of overlijden werd patiënten of hun nabestaanden geen enkele compensatie in het vooruitzicht gesteld. Waar vrijwillige vaccinatie enerzijds werd gepresenteerd als een patriottische daad, deed die weigering zacht gezegd wat hardvochtig aan.

De recente ontdekking van een relatief nieuwe categorie hart-gerelateerde bijwerkingen van het pokkenvaccin dreigt het reeds kwakkelende programma noodlottig te worden. Veertien gevaccineerde Amerikaanse militairen kregen ontstekingen aan of rond het hart. Ook onder gevaccineerde burgers traden allerlei hartklachten op, waarvan inmiddels drie met dodelijke afloop. Hoewel de klachten strikt genomen ook nog aan toeval kunnen worden toegeschreven, besloten de Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention (CDC) begin deze week om voor de zekerheid iedereen met een verhoogd risico op hartfalen uit te sluiten van vaccinatie. Samen met reeds eerder uitgesloten categorieën, waaronder eczeempatiënten, HIV-geïnfecteerden en ontvangers van transplantatieorganen, vormen zij een snel groeiende groep.

Tien Amerikaanse staten besloten, in afwachting van meer gegevens, het vaccinatieprogramma tijdelijk geheel stil te leggen. Tegelijkertijd liepen in het Amerikaanse Congres de pogingen vast om alsnog een compensatieregeling aan te nemen om aarzelende vrijwilligers over de streep te trekken. Republikeinen willen een minder ruimhartige regeling dan de Democraten, met als waarschijnlijke uitkomst dat er helemaal niets gebeurt.

Het ziet ernaar uit dat de Irakese oorlog voorbij zal zijn lang voordat fase I van het Amerikaanse pokkenvaccinatieplan is afgerond. Of de resterende 9.970.000 vrijwilligers dan nog te vinden zijn, kan worden betwijfeld.

Related Posts