Menu Close

Amerikaanse aanklagers 2500 keer in de fout

Advocatenblad, juli 2003

WASHINGTON — Over de laatste dertig jaar hebben Amerikaanse rechters ruim tweeduizend keer hun strafmaat aangepast omdat zij van oordeel waren dat openbare aanklagers de regels hadden geschonden. In vijfhonderd gevallen stelden zij vast dat er fouten waren gemaakt zonder tot strafvermindering te besluiten.

Dat concludeert het Center for Public Integrity (CPI), een onafhankelijk onderzoeksinstituut in Washington, op basis van een diepgravend onderzoek in juridische en journalistieke bronnen. Eenentwintig onderzoekers zochten drie jaar lang in juridische databanken naar strafdossiers waarin rechters het woord prosecutorial misconduct in de mond namen. (De term beschrijft een waaier aan procedurele fouten, zoals het achterhouden van bewijsmateriaal, het onwettig beïnvloeden van de jury of het selecteren van juryleden op grond van racistische of sexistische criteria.)

Bovendien speurden de onderzoekers alle verwijzingen naar eerdere zaken na en vlooiden ze door tientallen krantenarchieven.

In een rapport getiteld Harmful Error — Investigating America’s local prosecutors schrijft het centrum in totaal 11.452 uitspraken te hebben gevonden waarin rechters de term ‘prosecutorial misconduct’ in de mond namen. Maar in de meeste gevallen beoordeelden zij de overtreding uiteindelijk als onbelangrijk.

Volgens projectleider Steve Weinberg van het CPI tonen de cijfers aan dat aanklagers die regels oprekken en overtreden ‘een serieus probleem’ vormen in het Amerikaanse rechtssysteem. Aanklagers, aldus het rapport, treden in de praktijk immers vaak op als rechter en jury tegelijk: ze beslissen of een verdachte vervolgd wordt of dat die vervolging, tegen door de aanklager te bepalen voorwaarden, wordt afgekocht. Slechts een op de twintig arrestaties leidt tot een rechtszaak.

Volgens aanklagers wijst het onderzoek echter precies op het omgekeerde: dat machtsmisbruik minder vaak voorkomt dan door de ruime media-aandacht wordt gesuggereerd. Wanneer de 27.000 Amerikaanse aanklagers in dertig jaar tweeduizend keer op de vingers worden getikt, betekent dat immers één overtreding per jaar op elke vierhonderd aanklagers—nauwelijks te betitelen als een hevige epidemie.

`De werkelijkheid is dat machtsmisbruik sporadisch voorkomt,’ stelde bestuurslid Joshua Marquis van de Nationale vereniging van openbare aanklagers in een reactie. ‘Maar die zeldzame gevallen zijn belangrijk genoeg om aanzienlijke aandacht van zowel rechtbanken als media te verdienen.’

Related Posts