Militaire commissies op de Amerikaanse legerbasis op Guantánamo Bay hebben in 38 van in totaal 558 beoordeelde gevallen vastgesteld dat de gevangenen niet meer voldoen aan de criteria van ‘vijandelijke strijders’. De 38 zullen worden vrijgelaten na terugkeer in eigen land, aldus Gordon England, de officier die de eerste ronde van de ‘administratieve procedures’ heeft geleid.
Op een persconferentie in Washington noemde England dinsdag thin files als reden voor de meeste vrijlatingen. Hij zei ook dat de VS niet noodzakelijk fout waren geweest door de 38 vast te nemen. De grond voor vasthouding, zei England, is niet om gevangenen te straffen maar ‘te voorkomen dat ze hun strijd tegen de VS en coalitiegenoten kunnen voortzetten tijdens de voortdurende wereldwijde oorlog tegen terrorisme.’
Het Pentagon creëerde de nu afgeronde militaire procedure augustus vorig jaar nadat het Supreme Court oordeelde dat de gevangenen vielen onder Amerikaans recht, en dus hun detentie op zijn minst één keer moesten kunnen aanvechten. Advocaten zijn sindsdien doende beoordeling door civiele rechters af te dwingen, terwijl de Amerikaanse regering meent aan deze eis te hebben voldaan met de administratieve procedures, waarin gedetineerden geen raadsman hebben.
De procedures, die jaarlijks voor alle gevangenen zullen worden herhaald, staan los van de militaire rechtszaken die tegen een klein aantal gevangenen zijn aangespannen. Die rechtszaken liggen stil nadat civiele rechters de regels eromheen ongrondwettelijk hadden verklaard. Ook hiertegen is beroep ingesteld.