AMSTERDAM – Britse wetenschappers hebben sterke aanwijzingen gevonden dat bepaalde vormen van reuma worden veroorzaakt door een bacterie, die ook verantwoordelijk is voor veel ontstekingen aan de urinewegen. Volgens de onderzoekers, die hun resultaten deze week bekendmaakten, betekent de ontdekking dat reumapatiënten in een vroeg stadium van hun ziekte effectief met antibiotica zouden kunnen worden behandeld.
De wetenschappers ontdekten dat van een onderzochte groep reumapatiënten tachtig procent tijdens actieve fases van hun ziekte antistoffen tegen de bacterie Proteus mirabilis in het bloed had. Van een groep mensen zonder reuma had slechts 25 procent die antistoffen in het bloed.
De nieuwe theorie zou verklaren waarom drie maal zo veel vrouwen als mannen aan reuma lijden: vrouwen hebben veel vaker dan mannen last van bacteriële infecties in de urinewegen.
Reumatische artritis is een veel voorkomende ziekte, waarvan de achterliggende oorzaak nog steeds niet is opgehelderd. Patiënten krijgen last van ontstekingen in de gewrichten van vooral vingers, polsen, schouders, knieën, heupen en nek. Volgens de huidige inzichten berusten die ontstekingen op een ‘auto-immuunreactie’ – het afweersysteem richt zich op bindweefselcellen van het eigen lichaam.
Op basis van hun jongste bevindingen lanceren de onderzoekers nu de theorie dat, bij mensen die er gevoelig voor zijn, een Proteus-infectie in de urinewegen een kettingreactie in gang zet. De tegen de bacterie aangemaakte antistoffen zouden weer nieuwe afweerreacties oproepen, die zich richten tegen de weefsels in de gewrichten.
Wanneer die theorie juist is, aldus een van de onderzoekers, zou de kettingreactie door tijdige toediening van antibiotica in de kiem kunnen worden gesmoord.
Als de Britse onderzoekers gelijk hebben, zal het nog jaren duren voor hun theorie een bruikbare behandelingsmethode oplevert. Die zal bovendien niet toepasbaar zijn bij mensen die lijden aan bepaalde vormen van reuma, zoals acute reumatisch artritis of osteo-artritis.