Menu Close

Nieuwe eisen voor genetisch waspoeder

ER MOETEN nieuwe richtlijnen komen om te testen of voedsel, gemaakt met genetisch gemanipuleerde planten, dieren of bacteriën, wel veilig zijn voor de consument. Dat schrijft een speciale commissie van de Gezondheidsraad, een belangrijke adviseur van de regering, deze week in een rapport voor de ministers van volksgezondheid (WVC) en milieu (Vrom).

De commissie was gevraagd of de bestaande procedures voor toelating van medicijnen, voedingsmiddelen of andere producten nog wel voldoen, nu in de nabije toekomst steeds meer producten op de markt komen die gemaakt zijn van of met organismen die zijn uitgerust met nieuwe genen.

Het aantal gebieden waarin zulke technieken worden toegepast groeit snel. In de medische sector bij voorbeeld zijn geneesmiddelen vaak al afkomstig uit tanks vol bacteriën die door de fabrikant van een extra gen zijn voorzien. Ook vaccins en stoffen die gebruikt worden om zieke cellen op te sporen zijn vaak het resultaat van zulke biotechnologische methoden.

In de voedingsmiddelen-industrie zijn de ontwikkelingen nog minder ver, maar staat wel een groeiend aantal producten klaar om de markt te veroveren. Verbeterde’ bacteriën nemen het werk van oudere collega’s over bij de fabricage van kaas en yoghurt. Landbouwgewassen krijgen extra genen, zodat ze beter tegen de vorst kunnen of gemakkelijker kunnen worden gescheiden van het onkruid. Ook veestapels zullen niet ontkomen aan genetische verbeteringen: indirect, omdat ze stoffen krijgen toegediend die door genetisch veranderde bacteriën zijn gemaakt (zoals groeihormoon), soms ook omdat ze zélf een extra gen hebben gekregen, bij voorbeeld om ze immuun te maken voor ernstige ziekten.

Ook producten die nu nog weinig met biotechnologie hebben te maken, zullen in de toekomst in genetisch vaarwater belanden. In wasmiddelen zitten steeds vaker enzymen, biologische stoffen met een heel speciale functie. Die kunnen gemakkelijker door aangepaste bacteriën worden gemaakt. Ook in bij voorbeeld de cosmetica zullen vaker biologisch actieve bestanddelen geïntroduceerd worden.

Omdat de meeste technieken nog nieuw zijn, is nog maar weinig bekend over de risico’s van het gebruik van de nieuwe producten. Zo zou het kunnen voorkomen dat nieuwe giftige stoffen in groente, vlees of zuivelproducten opduiken. Bestaande stoffen kunnen opeens in veel hogere concentraties aanwezig zijn. Niet denkbeeldig is ook de mogelijkheid dat genen die bij het inbouwen van het nieuwe gen zijn gebruikt als ‘merktekens’, schadelijke gevolgen hebben. Vaak betreft het genen die organismen ongevoelig maken voor antibiotica. Via het voedsel zouden zulke genen overgebracht kunnen worden op schadelijke bacteriën in de darm.

Voor geneeskundige toepassing voldoen volgens de Gezondheidsraad de al bestaande Europese veiligheidsrichtlijnen. De procedures voor nieuwe voedingsproducten moeten wel worden aangepast. Zo zou in plaats van de huidige voedseltest van 28 dagen, een test van negentig dagen moeten worden ingevoerd.

Voor andere categorieën producten moeten ten slotte geheel nieuwe richtlijnen komen. De huidige Warenwet volstaat volgens de Gezondheidsraad niet voor genetisch verbeterde wasmiddelen.

Related Posts