Menu Close

‘Fout DNA’

NRC Handelsblad, 20 januari 2002

Het begon als een stapeltje curiosa onderin zijn bureaula — afbeeldingen van het DNA-molecule die in spiegelbeeld zijn afgedrukt. Maar inmiddels beslaat de plaatjesverzameling van Tom Schneider, theoretisch bioloog bij het National Cancer Institute in het Amerikaanse Frederick, meer dan vierhonderd exemplaren. Het is, grapt Schneider op een speciaal ingerichte website, alsof de wereld wordt overgenomen door levensvormen met linksdraaiend in plaats van rechtsdraaiend DNA.

Alle aardse levensvormen bevatten DNA-moleculen die, zoals Watson en Crick in 1953 concludeerden, zijn gebouwd als een soort wenteltrap. Niet zomaar een willekeurige wenteltrap, let wel, maar eentje waarin je met de wijzers van de klok mee naar boven loopt. De spiegelbeeldige variant kan theoretisch wel bestaan, maar wordt in levende wezens nooit aangetroffen. DNA-moleculen zijn, net als houtschroeven, ‘rechtsdraaiend’, en plaatjes van linksdraaiend DNA zijn net zo fout als die van linksdraaiende kurkentrekkers.

Maar tot verbijstering van Schneider duiken linksdraaiende DNA-moleculen werkelijk overal op. Niet alleen in wetenschapsbijlagen van kranten, in gelikte tv-animaties of op boekomslagen en postzegels; tot in de hoogste wetenschappelijke kringen blijken genen-onderzoekers niet te weten hoe DNA-moleculen er in werkelijkheid uitzien.

In Schneiders groeiende `eregalerij van linksdraaiend DNA’ figureren regelmatig top-wetenschappelijke tijdschriften als Science, Nature en Cell, soms in advertentiekolommen, soms in artikelen van beroemde genetici en soms zelfs groot op de voorkant. Het National Human Genome Research Institute, het Amerikaanse genetica-instituut dat de ontrafeling van de menselijke DNA-code leidde, presenteerde zich op internet met linksdraaiend DNA, evenals een gerenommeerd Duits Max Planck-instituut. Ook menselijk DNA-ontcijferaar Celera Genomics beeldt regelmatig spiegelbeeldige DNA-moleculen af. Andere gen-bedrijven, zoals het IJslandse DeCode, passen linksdraaiend DNA zelfs toe in hun beeldmerk.

Voorlopig hoogtepunt in de collectie vormt echter The double helix, het boek waarin Watson beschreef hoe de structuur van het DNA-molecule werd ontdekt. De afbeelding van een linksdraaiend DNA-molecule op het omslag van een heruitgave van dat boek ontlokt Schneider een hartgrondig: `Good Grief! ’’

Eregalerij van linksdraaiend DNA:

www.lecb.ncifcrf.gov/~toms/LeftHanded.DNA.html

Related Posts