Menu Close

Smeltende gletsjers uit ruimte gevolgd

MET EEN snelheid van soms meer dan tien meter per dag zakte de San Rafaël-gletsjer, een uitloper van de beijsde toppen van het hooggebergte op het onderste puntje van Zuid- Amerika, afgelopen voorjaar naar beneden in de richting van de Grote Oceaan. Beneden aangekomen zorgde het smeltwater ervoor dat de waterspiegel van die oceaan weer een heel klein beetje verder steeg.

Het gebergte in Patagonië, op de grens van Chili en Argentinië, herbergt, afgezien van Antarctica, ruim zestig procent van de ijsvoorraad van het zuidelijk halfrond. Maar de weersomstandigheden zijn er meestal zo barbaars, dat onderzoek naar het smelten van de ijskap tot voor kort nauwelijks mogelijk was. Luchtfoto’s boden al evenmin uitkomst, omdat de bergtoppen vrijwel altijd door een dik pak wolken aan het oog zijn onttrokken.

Dankzij de komst van satelliet-foto’s is daar nu een eind aan gekomen: sinds vorig jaar houdt de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA de planeet met radarcamera’s goed in de gaten. Met radar kan ook dwars door bewolking worden heen gekeken.

Het Parool, 10 juni 1995, p.27

De foto’s hiernaast tonen tweemaal hetzelfde gebied van circa honderd bij zestig kilometer in het Chileense deel van de Andesbergrug. Het noorden bevindt zich rechtsboven. De kleuren zijn kunstmatig toegevoegd. De bovenste foto is gemaakt in april – op het zuidelijk halfrond dus hartje najaar – en de onderste in oktober. Tijdens die tweede overkomst van de satelliet was het flink kouder.

De duidelijke grens tussen de groene en oranje kleuren van de ijskap, in het midden boven op de bergen, hangt samen met verschillen in de structuur van de sneeuw, ontstaan door klimatologische variatie op de berghellingen. De helderheid van de kleuren is afhankelijk van de vochtigheid ter plaatse – de natte sneeuw in april geeft donkere tinten, terwijl de bevroren, droge sneeuw in oktober een veel lichter kleurenpalet oplevert.

Het compacte ijs van de gletsjers aan weerzijden van de ijskap is geel en paars gekleurd. De gletsjers bewegen zich naar beneden om uiteindelijk over te gaan in donkere uitlopers van meren en fjorden. Duidelijk is te zien, bijvoorbeeld linksboven, hoe de gletsjer in oktober, dus na de winter, flink is aangegroeid.

Kennis over de manier waarop en de snelheid waarmee gletsjers door temperatuursinvloeden afsmeken en weer aangroeien, is essentieel om de modellen over de gevolgen van een warmere aarde te kunnen perfectioneren. Tot nu toe zijn de verwachtingen over de stijging van de zeespiegel, als gevolg van het broeikaseffect, nog met grote onzekerheden omgeven.

Related Posts