EEN SCHATRIJKE Amerikaanse zakenman heeft grote onrust gewekt in de internationale wereld van DNA-onderzoekers. Hij dreigt een bedrijf op te zetten, waar de beste onderzoekers kunnen samenwerken aan het ontrafelen van alle menselijke genen. Het nieuwe bedrijf zou een overheersende rol spelen in het wereldomvattende ‘Human Genome Project’, dat tot doel heeft binnen vijftien jaar alle naar schatting drie miljard basen van het menselijk DNA in de computer te hebben.
De plannen kwamen vorige week naar buiten, toen bekend werd dat de zakenman Frederick Bourke, gewapend met tientallen miljoenen dollars, in onderhandeling was met twee top-onderzoekers over een mogelijke overstap. De twee, Robert Waterston en John Sulston, werken nu nog bij door de overheid betaalde laboratoria in de Verenigde Staten en Groot-Brittannië. Samen leiden zij een project dat gezien wordt als generale repetitie voor het menselijk-genoomproject: het ontrafelen van de genetische code van een worm, Caenorhabditis elegans, die ongeveer dertig maal minder basen omvat dan die van een mens.
Collega-onderzoekers reageerden uiterst bezorgd op het bericht. Zij zijn als de dood dat het hele project in commerciële handen valt. Het bedrijf van Bourke zou de eigendomsrechten krijgen op nieuw ontdekte genen van bij voorbeeld erfelijke ziekten, en de op basis daarvan ontwikkelde medicijnen. Bovendien zou de kennis over het menselijk genoom niet meer voor iedereen beschikbaar zijn, vrezen zij, en zou de markt voor universitaire onderzoekers door Bourke worden afgeroomd.
Bourke zelf weerspreekt dat hij informatie over nieuwe genen geheim zal houden, maar geeft toe dat hij wel de financiële vruchten zal plukken van genen die door zijn bedrijf worden ontdekt.
Het toekomstige bedrijf zal drie onderdelen omvatten: één zou zich toeleggen op het volautomatisch ontrafelen van DNA-codes, als het kan in het duizelingwekkende tempo van tweehonderd miljoen basen per jaar. Tegelijkertijd zou een tweede afdeling de computerprogramma’s moeten ontwikkelen om al die informatie goed te kunnen verwerken. Een laatste afdeling zou in de eindeloze rij DNA-codes nuttige genen moeten opsporen.
Waterston en Sulston zijn nog niet op het lucratieve aanbod van Bourke ingegaan. Wanneer zij dat binnenkort wel doen, zou naar verwachting een grotere leegloop van universitaire onderzoekers snel een aanvang nemen.