Menu Close

‘DNA-code van mens was gestolen’

WASHINGTON — De historische ontcijfering van het menselijke DNA blijft een bron van onderhuidse stekeligheden. Een jaar na de gelijktijdige publicatie van twee ‘kladversies’ woedt nog altijd discussie over de vraag wie in de geschiedenisboeken met de eer mag gaan strijken. En afgelopen week zetten genetici van het ‘publieke’ Humaan Genoomproject daartoe een nieuwe, wellicht beslissende aanval in.

Kort samengevat: Celera Genomics, het bedrijf dat in de ogen van de wereld dankzij een snellere methode de eerste en beste versie had, zou de erfelijke code van de mens in feit van de concurrentie hebben gestolen.

Geneticus Craig Venter, destijds directeur van Celera, meldde vorig jaar zelf dat hij voor zijn DNA-code twee sets gegevens had gebruikt: die van zijn eigen bedrijf en die van de publieke collega’s. De twee sets, schreef Venter, waren ongeveer gelijkwaardig. Bovendien, voegde hij eraan toe, bleek achteraf dat hij de publieke gegevens niet eens nodig had gehad — ze zouden niet meer dan een paar procent aan het eindresultaat hebben bijgedragen.

In werkelijkheid was het precies andersom. Dat zeggen althans drie leiders van het publieke Humaan Genoomproject, onder wie de Brit John Sulston, in een artikel in de Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).

Sulston en collega’s ontdekten dat Venter, getuige zijn eigen verslag, een subtiel verstopte maar cruciale truc heeft uitgehaald. De gegevens van het publieke project, aldus Sulston, werden op een andere manier ingezet dan de gegevens die Venter zelf had verzameld. Het gevolg was dat de publieke DNA-codes uiteindelijk `vele malen meer’ bijdroegen aan Venters eindresultaat dan de codes die door Celera waren vergaard. Zonder de publieke codes had hij de klus niet kunnen klaren.

In feite, concluderen de drie onderzoekers, was het door Venter onder eigen naam gepubliceerde werk, en de nog steeds door Celera verkochte genetische code, dus voor het overgrote deel gebaseerd op hún (publiek toegankelijke) gegevens.

`Een moedig artikel’, meent geneticus Ronald Plasterk, oud-collega van Sulston, in een reactie, ‘met de implicatie dat Venter een brutale dief is. Natuurlijk was het gebruiken van de publieke gegevens op zich toegestaan — daar waren ze voor, kun je zeggen. Maar om ze vervolgens onder eigen naam te publiceren, met maar een klein beetje van jezelf eraan toegevoegd, en dan ook nog pochen dat je zoveel betere resultaten hebt, dat is min.’

Celera Genomics reageert niet op verzoeken om commentaar op de beschuldiging. Venter zelf, eind januari na onmin bij het bedrijf weggegaan, zal in een toekomstig nummer van PNAS de `kwesties rond het bepalen van DNA-volgordes’ bediscussiëren, aldus een mededeling van het tijdschrift.

Inmiddels gaat de omzetting van de ‘kladversie’ van het menselijk genoom tot een serieuze editie nog steeds door. Volgens de onderzoekers zijn op dit moment ongeveer 2,2 miljard van de 3,2 miljard letters voldoende betrouwbaar bekend. De werkelijke voltooiing wordt volgend jaar, rond de vijftigste verjaardag van de ontdekking van het DNA-molecuul, verwacht.

Related Posts