In een ingrijpende beslissing oordeelde het Amerikaanse Supreme Court eind vorige week dat rechters geen feiten mogen vaststellen die leiden tot zwaardere straffen. Dat recht is grondwettelijk voorbehouden aan jury’s, vindt het hoogste Hof.
De uitspraak legt een bom onder bestaande strafmaatrichtlijnen en dwingt de federale overheid en meer dan tien staten om tal van wetten te herzien.
Nu hanteren zij minimumstraffen in combinatie met voorschriften om in bepaalde gevallen, zoals bij gebleken ‘opzettelijke wreedheid’, de straf te verzwaren. De uitspraak dwingt hen nu over te stappen op een systeem van maximumstraffen, die door rechters wel kunnen worden verzacht.
De beslissing zet bovendien tienduizenden lopende strafzaken onder druk omdat aanklagers verzwarende omstandigheden opeens voor de jury moeten bewijzen. Dat is goed nieuws voor verdachten, die totdat de wetten zijn aangepast in onderhandelingen over een guilty plea wat steviger staan.