BRUSSEL, DÜSSELDORF, WASHINGTON – Donderdag spreken de partijvoorzitters met minister Peper van Binnenlandse Zaken over onder meer sponsoring van politieke partijen. In België is sponsoring absoluut verboden, in Duitsland kent zij nauwelijks beperkingen en in de Verenigde Staten mag veel zolang bedrijven het geld niet rechtstreeks aan een persoon schenken.
[..]
Niet rechtstreeks naar kandidaat
Politiek en bedrijfsleven zijn nauw met elkaar verweven in de Verenigde Staten, het land waar sponsoring is uitgevonden. Niet voor niets vormen de regels voor de financiering van verkiezingscampagnes een belangrijk onderwerp in de race voor de presidentsverkiezingen, die deze week begon. Vriend en vijand weten dat invloed op Capitol Hill, de zetel van het Amerikaanse parlement, te koop is. Ook het Witte Huis is wat dat betreft niet meer heilig.
Het ‘zachte geld’ wordt daarvoor verantwoordelijk gehouden. Dat is de ongecontroleerde stroom dollars naar de grote twee partijen, die daarover naar buiten geen mededelingen hoeven te doen.
Tot 1992 speelde het zachte geld nog niet zo’n grote rol. In de Amerikaanse politiek zijn personen belangrijker dan partijen, en rechtstreekse sponsoring van kandidaten werd al vroeg gereguleerd. Grote bedrijven mogen niet rechtstreeks doneren, en individuele giften zijn openbaar en tot duizend dollar beperkt.
Maar tijdens de herverkiezing van president Bill Clinton in 1996, werden de gaatjes in de wet flink opgerekt. Zolang partijen het geld niet rechtstreeks aan een kandidaat spenderen, mag elke gift, zonder verantwoording, worden geaccepteerd. Sindsdien regent het in verkiezingstijd reclamespotjes over verkiezingsonderwerpen, waarin kandidaten alleen nog terloops lijken te worden genoemd.
Zacht geld heeft inmiddels individuele donaties naar de achtergrond verdrongen. Honderden miljoenen dollars krijgt de Democratische Partij van vakbonden, mediabedrijven en advocatenkantoren. Nog meer incasseren Republikeinen van sigarettenfabrikanten, verzekeraars en farmaceutische bedrijven. In ruil daarvoor vinden zij in Washington gegarandeerd een willig oor.