Menu Close

Californië staakt oorlog tegen drugs

Advocatenblad, november 2000

Met een overweldigende meerderheid van 61 procent hebben inwoners van de Amerikaanse staat Californië op 7 november in een referendum gekozen voor een radicale ommezwaai in de door hun overheid gevoerde ‘oorlog tegen drugs’. Het wetsvoorstel, opgesteld door strafrechtadvocaten en financieel gesteund door drie schatrijke zakenlieden, dwingt Californische rechters om bezitters van kleine hoeveelheden drugs eerst afkick-behandelingen aan te bieden. Pas wanneer die falen, kan voortaan een gevangenisstraf worden opgelegd.

De nieuwe wet vormt bijna het spiegelbeeld van de bestaande wetgeving, die honderdduizenden gebruikers voor lange tijd achter de tralies deed verdwijnen en het aantal gevangenen tot recordhoogten deed stijgen. De acceptatie van de wet, in de grootste van alle Amerikaanse staten, kan grote gevolgen hebben voor het landelijke drugsbeleid.

Naast de verplichting voor rechters om verslaafden eerst een behandeling aan te bieden, reserveert de nieuwe wet 120 miljoen dollar voor publieke afkickprogramma’s — meer dan een verdubbeling van het huidige budget. De verwachting is dat voortaan jaarlijks 36 duizend verslaafden naar afkickprogramma’s in plaats van gevangenissen worden gezonden. Voor handelaren en gewelddadige verslaafden verandert er niets.

Voorstanders van de maatregel, onder wie de bekende Wall Street-miljardair George Soros, betoogden tijdens de verkiezingscampagne dat de War on drugs in alle opzichten is mislukt, maar dat politici dat weigeren te erkennen uit angst als slappeling te worden afgeschilderd. Verslaving is een ziekte, stelden de voorstanders, en moet dus met behandeling in plaats van gevangenisstraf worden bestreden.

Soros en twee collega-miljonairs spendeerden zeven miljoen gulden aan reclamespotjes voor hun voorstel. Met die campagne versloegen zij tegenstanders die het met een budget van één miljoen gulden moest doen.

Tegenstanders van het wetsvoorstel hadden machtige vrienden aan hun zijde. Zowel de gouverneur als de minister van justitie van Californië spraken zich krachtig tegen het voorstel uit. Veel rechters betoogden dat ze, juist dankzij de huidige dreiging van zware gevangenisstraffen, regelmatig successen boeken. `Deze wetswijziging maakt feitelijk een einde aan bestaande afkickprogramma’s die succesvol zijn,’ schreef een rechter in de Los Angeles Times.

Ook deze eerbiedwaardige krant had zich in de aanloop naar de verkiezingen tegen `voorstel 36′ gekeerd. De krant erkende dat de oorlog tegen drugs op een mislukking is uitgelopen. `Maar het wetsvoorstel ontneemt rechters de optie om in bijzondere gevallen toch gevangenisstraf te geven,’ aldus de krant. `Daarom gaat het te ver.’

Tegen de wetswijziging was ook de vakbond van bewaarders in de veelal geprivatiseerde gevangenissen. De aanvankelijk door de vakbond beloofde financiële steun voor de oppositie bleef echter uit.

Duidelijk is overigens nu al dat het gereserveerde budget ontoereikend is om, naast afkick-klinieken, ook regelmatige controles van `genezen’ verslaafden te betalen. Zeker is ook dat openbare aanklagers die gearresteerde verslaafden verhoren, voortaan een stuk zwakker zullen staan. Of politieagenten zich nog zullen inspannen om verslaafden op te sporen, moet worden afgewacht.

De oorlog tegen drugs kost de Amerikaanse belastingbetaler inmiddels bijna honderd miljard gulden. Ongeveer driehonderdduizend Amerikanen, in grote meerderheid zwart of Spaans sprekend, zitten als gevolg van de oorlog in de cel. Dertig tot veertig procent van de Amerikaanse scholieren zegt marijuana te gebruiken.

Related Posts