Menu Close

VS vrezen elektronica in auto

Staatscourant, juli 2000

Amerikaanse regelgevers zien, na de mobiele telefoon, tal van andere elektronische snufjes de auto binnendringen. Wettelijke regels worden overwogen.

WASHINGTON — ‘Afgeleide automobilisten zijn een reële bedreiging voor de veiligheid op Amerikaanse wegen. Die bedreiging neemt toe, en snel ook.’ Aldus afgelopen maand Rosalyn Millman van de National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA), de dienst die voor het Amerikaanse Ministerie van Transport de veiligheid van het wegennet in de gaten houdt.

De waarschuwende woorden van Millman klonken tijdens de opening van een nationaal debat over de verleidingen waaraan moderne automobilisten blootstaan. De discussie, die nog tot aanstaande zaterdag deels via een speciale website wordt gevoerd, moet zorgen voor het materiaal waarmee de overheid de knoop zal moeten doorhakken: hoe kan met regelgeving worden voorkomen dat de chaos op de wegen uit de hand loopt.

Anders dan in Europa beperkt de Amerikaanse discussie zich niet meer tot mobiele telefoons, gebruikt met of zonder handen. Want na de GSM staan tal van andere gadgets hier al te dringen om de aandacht van de automobilist. Routebegeleiders vragen de bestuurder waar hij heen wil, en presenteren telkens nieuwe kaartjes; entertainment centers brengen het laatste televisienieuws of vermaken meerijdende kinderen met de nieuwste Disney-video; het ontvangen en verzenden van faxberichten of e-mail is voor sommigen al heel gewoon, en via Internet kunnen op elk moment aandelenorders worden doorgegeven of sportuitslagen opgevraagd. Voor de nabije toekomst omvatten een keur aan nieuwe plannen, van infraroodkijkers die in het donker overstekende herten op de voorruit projecteren tot magnetrons om hapjes op te warmen.

Amerikanen brengen een groeiend deel van hun tijd door achter het stuur van hun auto, en lijken vastbesloten die tijd zo efficiënt mogelijk te besteden. De cabine krijgt daarmee steeds meer trekken van een thuiskantoor — met dien verstande dat deze zich met ruim honderd kilometer per uur over het asfalt beweegt.

‘Het tempo waarmee nieuwe technologie doordringt in de auto ligt zo hoog, dat wij als overheid er soms pas van horen als de eerste automobilisten er al gebruik van maken,’ erkende Millman.

Net als Europese overheden worstelt het Amerikaanse ministerie van transport met de vraag of ze de toevloed van elektronische apparatuur met wettelijke regels moet indammen — al was het maar omdat nieuwe regels pas hun beslag dreigen te krijgen wanneer het publiek al lang aan breed aan de nieuwe speeltjes gewend is geraakt.

Dat nieuwe bezigheden in de auto de aandacht afleiden van de weg, en dus kunnen leiden tot ernstige ongelukken, lijdt weinig twijfel. Experimenten suggereren bijvoorbeeld dat bellende automobilisten trager reageren, onbewust afremmen, verkeersborden over het hoofd zien en zich nauwelijks meer bewust zijn van het omringende verkeersbeeld. Het probleem is niet, zo tonen de onderzoeken, dat de beller slechts één hand aan het stuur heeft. Veel gevaarlijker is het dat het kiezen van het juiste nummer alle aandacht eist, en dat het erop volgende gesprek de concentratie op de weg aantast.

De opmars van de auto-elektronica is nog maar net begonnen, waardoor nauwkeurige cijfers over de gevolgen nog ontbreken. Maar volgens sommige schattingen is de kans op ongelukken tijdens een telefoongesprek vier keer zo hoog als daarvoor.

In Europa is eenduidig overheidsbeleid nog ver te zoeken. De discussie beperkt zich tot het gebruik van telefoons, en de vraag of een verbod op hands free apparaten in de praktijk te handhaven zou zijn. Sommige landen, zoals Italië en Portugal, hebben het gebruik van handtelefoons verboden; andere landen reken op rechters die, zoals onlangs in Nederland gebeurde, bellende brokkenmakers bestraffen voor ‘roekeloosheid’. Afgezien van parlementaire initiatieven volstaat de Nederlandse overheid vooralsnog met vrijblijvende adviezen om hand held telefoons door hands free- varianten te vervangen.

Ook in de VS is van consequente regelgeving geen enkele sprake — slechts enkele staten verbieden tot nog toe het gebruik van handtelefoons. Maar in de inmiddels gestarte nationale discussie demonstreert het ministerie van transport haar bereidheid om verder te gaan, en ook aan andere elektronische uitbreidingen grenzen te stellen. ‘Adviezen zullen niet voldoende zijn om de dreiging te verminderen,’ stelde Millman reeds vast bij de aanvang van het debat.

Amerikaanse regelgevers, zo valt tussen de regels van de discussievragen door te lezen, overwegen apparaten uit te laten schakelen wanneer een auto rijdt — al was het maar om de handhaving een stuk eenvoudiger te maken. De vraag blijft slechts welke handelingen nog wél mogen worden uitgevoerd. Om die vraag op te lossen werken autofabrikanten, verenigd in de Society of Automotive Engineers, aan eigen normen. Kern daarvan is de ’15-seconden-regel’, die zegt dat handelingen die in een stilstaande auto niet meer dan 15 seconden vragen rijdend veilig kunnen worden uitgevoerd. Maar onderzoekers van het Amerikaanse transportministerie hebben al laten merken in die norm weinig vertrouwen te hebben. ‘De 15-seconden-regel’, aldus de NHTSA, ‘kan niet worden gebruikt om de toelaatbaarheid van een toestel te testen.’

‘De geest is uit de fles,’ citeerde Millman critici van haar late pogingen elektronische snufjes te beteugelen. ‘Maar het probleem zal de komende tijd snel groter en ingewikkelder worden. Nóg langer wachten zou het alleen maar moeilijker maken een oplossing te vinden.’

Related Posts