Naar schatting meer dan twintig procent van de mannelijke gedetineerden in Amerikaanse gevangenissen ondergaat gedwongen seksuele handelingen, in de helft van de gevallen inclusief anaal geslachtsverkeer. Zeven procent van de gevangenen wordt gewelddadig verkracht.
Voor de slachtoffers, aldus de organisatie Human Rights Watch (HRW), is het bijna onmogelijk om aan hun martelingen te ontkomen. Klachten worden niet serieus behandeld, en pogingen daders aan te klagen lopen vrijwel altijd op niets uit.
In het vorige maand gepubliceerde rapport No Escape, Male Rape in US prisons reconstrueert HRW, na drie jaar onderzoek, de lotgevallen van tweehonderd Amerikaanse gevangenen die zich bij de organisatie meldden. Met het rapport hoopt de organisatie naar eigen zeggen wijdverbreide ‘onverschilligheid’ over het lot van gevangenen, bij de Amerikaanse autoriteiten én de bevolking, te doorbreken.
Uit de ervaringen van de gedetineerden blijkt dat wie jong is, blank, klein of zwak in de gevangenis al snel slachtoffer is van vaak bijzonder brute verkrachtingen. Ook ‘nieuwelingen’ en zij die zich verlegen, intellectueel of niet agressief gedragen, staan hoog op de nominatie.
De daders zijn vaak betrekkelijk jonge recidivisten, veroordeeld voor gewelddadige delicten en goed thuis in de gevangenisomgeving. Ze behoren doorgaans tot een bende, zijn sterk gebouwd en treden assertief en agressief op.
Wanneer een gedetineerde eenmaal is verkracht, is het vrijwel onmogelijk het nieuwe stigma te ontlopen. Tenzij zijn verkrachter hem exclusief voor zichzelf opeist en beschermt, is het slachtoffer vogelvrij. Overplaatsing naar een andere afdeling of andere gevangenis lost weinig op, omdat verhalen onder gedetineerden snel rondgaan. Soms worden slachtoffers door hun verkrachter als slaven uitgebuit: ze moeten voor hem werken, worden ‘verhuurd’ en uiteindelijk — soms bij opbod — aan andere gevangenen ‘verkocht’.
Autoriteiten doen weinig om dit grootschalige brute geweld te beperken, meent HRW; officiële cijfers over verkrachtingen bestaan niet eens, omdat ze nauwelijks worden geregistreerd. Door gebrek aan personeel worden weinig verkrachters betrapt — in veel overbevolkte gevangenissen bestaat ’s nachts of tijdens het luchten nauwelijks toezicht en heeft roepen om hulp geen enkel effect. Klachten worden nauwelijks behandeld, daders zelden bestraft — soms worden klagers weer samen met hun verkrachters ingesloten.
Voor de slachtoffers zijn de juridische mogelijkheden nihil, niet alleen wegens wettelijke beperkingen maar ook omdat geen recht op gesubsidieerde rechtshulp bestaat.
Ongeveer twee miljoen Amerikanen zitten op dit moment achter de tralies.