Menu Close

Een eeuw geleerde vrouwen

ER PROMOVEREN in ons land steeds meer vrouwen, maar hun percentage onder alle gepromoveerden neemt niet toe. Gemiddeld is nog steeds slechts één op de tien promovendi een vrouw. Aldus de onlangs uitgekomen catalogus Gepromoveerde vrouwen in Nederland 1980-1990.

Vandaag opent minister Ritzen in de Amsterdamse Agnietenkapel een tentoonstelling met de titel ‘Geachte promovenda, honderd jaar promoverende vrouwen aan de Universiteit van Amsterdam. Daarbij zal hij een boek met dezelfde titel aanbieden aan de vrouw die het laatste promoveerde aan de UvA. Aanleiding vormt het feit dat honderd jaar geleden Marie du Saar als eerste vrouw aan de Universiteit van Amsterdam promoveerde.

Zowel boek als tentoonstelling brengt de historie van de promoverende vrouw in beeld door middel van persoonlijke impressies en de resultaten van een uitgebreide enquête. Hoe werd in de loop van de eeuw door familie, vrienden en collega’s aangekeken tegen vrouwen met een wetenschappelijke ambitie? Wat was het beleid van de universiteit?

Ter sprake komt ook de burgerlijke staat van de promovenda. Voor de oorlog waren verreweg de meeste vrouwen tijdens hun promotie ongehuwd. Na de oorlog veranderde dat beeld: ruim veertig procent was bij de verdediging van het proefschift getrouwd. De laatste tien jaar liep dat percentage overigens weer flink terug.

In het boek worden ook de tumultueuze gebeurtenissen in 1988 rond de benoeming van Lodewijk Brunt weer in herinnering geroepen. De prikkelende stelling van Renate Baith, dat ‘zolang de solliciterende vrouw niet slechter is dan het slechtst functionerende personeelslid, haar benoeming gerechtvaardigd en zelfs wenselijk is’, wordt aangehaald, en aangevuld met de conclusie van een studie van Odile Verhaar voor het Directoraat Emancipatiebeleid. Zij zegt dat voorrangsbeleid voor vrouwen een zó groot belang dient, dat een zeker verlies aan kwaliteit, in haar ogen rekenkundig gezien onvermijdelijk, op de koop toe kan worden genomen.

‘Hopelijk zal deze discussie de laatste etappe zijn in de slag om de positie van vrouwen ook in de hoogste regionen van de wetenschap vanzelfsprekend te laten zijn,’ zo besluit het boek. Dat dat nodig is blijkt telkens weer wanneer een vrouw haar stellingen verdedigt tegenover een hooglerarenkorps dat vrijwel geheel uit mannen bestaat.

Het boek (ISBN 90 6222 2021) kost ƒ 32,50. de expositie in de Agnietenkapel (OZ Voorburgwal 231) is tot en met 19 november 1990 te zien.

Related Posts